قالیشویی
خاک گیری فرش

خاک گیری فرش؛چرا و چگونه؟

خاک گیری (غبارگیری) فرش

چگونه خاک گیری فرش را انجام دهیم؟

خاک گیری فرش به چه معنا است؟ غبار همیشه به صورت ترکیبات مختلفی در هوا وجود دارد و ممکن است به صورت ذرات آهن ، کربن به شکل دوده ،آلومین و سایر مواد به داخل پرز فرش نفوذ کند. ذرات ریز غبار به صورت لایه ای نازک روی سطح و داخل پرزهای فرش نفوذ می کند . این لایه ها جذب کننده ی رطوبت نیز هستند و در بلند مدت به صورت لکه های چرک روی سطح فرش پدیدار می شوند و حتی باعث پوسیدگی فرش نیز می گردند.

کانون های اجتماع غبار و خاک در درون فرش مکان مناسبی برای زندگی انواع حشرات مانند بید است که می توانند الیاف پشم را بجوند و از بین ببرند. بنابراین غبارگیری فرش هراز گاهی الزامی است.

بهترین وسیله برای زدودن گرد و خاک و تمیز نمودن فرش جاروهای دستی و معمولی (جاروهای رشتی و مشابه آن ها) می باشد. استعمال این قبیل جاروها با وجود آن که وقت بیشتری را گرفته و تا حدودی خسته کننده می باشند. معهذا جهت دوام فرش بیشتر توصیه می شوند .

به کار بردن جاروهای برقی با دور کم هر چند روز یک بار بدون اشکال است ولی هرگز نباید از جاروهای برقی که برس های چرخنده دارند بکار برد، چون حرکات چرخشی این برسها باعث شکسته شدن الیاف پشم و کنده شدن گره ها از جسم فرش می شود .همچنین از گردش جاروبرقی در اطراف محل ریشه ها اکیداً خودداری می شود چه با این عمل ریشه ها به داخل دستگاه مکیده می شود و از بین می روند.

نوصیه می شود هر چند هفته یکبار با جاروبرقی و یا جاروی معمولی پشت فرش نیز جارو شود چون این عمل گرد و خاک و ناپاکی هایی که در پشت فرش رخنه نموده اند ، زدوده خواهد شد.
در غبارگیری قالی و قالیچه ها هیچ گاه مانند پتو و ملافه روزانه آنها را تکان نداده و از پنجره و بالکن آویزان نکنید . چون تکان دادن روزانه آن ها سبب شل شدن تدریجی گره ها و کنده شدن آنها از جسم فرش می شود ( شدت خسارت بیشتر در محیط جانبی فرش بروز می کند) و هم چنین آویزان کردن قالی و قالیچه ها علاوه بر آن که آن ها را در معرض نزولات آسمانی قرار می دهد موجب آن می گردد که رنگ این دست بافت ها نیز در اثر اشعه آفتاب به شدت تغییر نماید.

به دلیل وجود ذرات خاک و گردوغبار که در لابه لای پرز فرش نفوذ کرده اند می بایست قبل از شستشو آنرا به خوبی غبارگیری نمود . چنانچه ذرات گردوغبار از میان فرش خارج نگردند هنگام شستشو با آب ترکیب شده و تشکیل لایه ای شبیه گل در انتهای پرز فرش می دهند که پس از مدتی باعث پوسیدگی زودرس فرش می شود . در این حالت با کوچکترین ضربه های ناگهانی و حتی با تا نمودن فرش جهت حمل و نقل احتمال ترکیدگی و پاره شدن فرش بسیار است .

قبل از شستشوی فرش غبارگیری به طریق مختلف صورت می گیرد :

خاک گیری معمولی (دستی)

در این حالت به چند روش خاک گیری فرش انجام می شود:

  • برخی فرش را به پشت روی زمین پهن کرده و با چوب به پشت آن می زنند، سپس فرش را کنار زده و گردوخاک و سایر موادی که بر روی زمین ریخته شده جمع می نمایند و روی فرش را با جارویی زبر می روبند .
  • برخی نیز فرش را از پشت بر روی یک شبکه ی توری فلزی که در ارتفاع مناسبی از زمین قراردارد پهن با چوب و یا وسیله ی دیگری به پشت آن می زنند . در این حالت کلیه ذرات گردوغبار از فرش خارج شده و چون بین فرش و زمین فضای خالی است ذرات گردوغبار دوباره به داخل فرش نفوذ نمی کند.
  • در برخی موارد چهار نفر هر یک گوشه ای از فرش را گرفته و به ترتیب ضربه ای موجی شکل را به فرش وارد می سازد و به این ترتیب فرش از چهارطرف تکان داده شده و آلودگی های آن خارج می گردد.
    نکته: ضربات چوب نباید به نحوی محکم باشد که به بافت فرش لطمه بزند.
  • برخی نیز فرش را محکم به زمین یا سطح سفتی می کوبند تا غبار آن خارج شود. البته کوبیدن فرش بر زمین از جمله اعمال نادرست و بدترین نوع غبارگیری فرش است ، زیرا احتمال هر نوع آسیبی وجود دارد که موجبات گسیختگی تارپود و پرز فرش را فراهم می آورد.
  • چنانچه فرش کهنه و قدیمی باشد یا دارای قسمتهای رفو شده باشد ، هرگونه غبارگیری دستی که همراه با ضربات شدید و ناگهانی باشد باعث وارد شدن آسیب های جبران ناپذیر به فرش می گردد .
  • شاید بهترین روش در مورد فرشهای جوان و نوبافت آن باشد که فرش را از یک ارتفاع مناسب آویزان نمود و با چوب به آهستگی و از پشت به آن ضربه زد.
  • در مورد فرشهای قدیمی بهتر آن است که با استفاده از بررسیهای نرم ذرات گردوغبار از لای پرزهای فرش بیرون آورد . سپس با جاروهای برقی ذرات گردوغبار را از درون پرز فرش بیرون کشید.
    نکته: در هنگام استفاده از جاروبرقی بهتر است نوک مکنده آن با فاصله ای مناسب از سطح فرش قرار گیرد تا ذراتی که از فرش خارج شده و در هوا معلق نشده اند به خوبی جمع شده و دوباره به داخل فرش وارد نشوند.

غبارگیری ماشینی:

امروزه با پیشرفت فن آوری، ابزارها و ماشین آلات خاصی برای غبارگیری فرش طراحی و ساخته می شود.

خاک گیری فرش

الف : ماشین های ضربه زن مکانیکی :

نمونه های قدیمی تر ماشین های خاک گیری فرش دارای عرض زیاد بین ۵-۴ متر و طول بسیار کم بین ۲-۵/۱ متر است. درون این دستگاه دو محور استوانه ای قرار دارد که به هریک تسمه های پلاستیک یا برزنتی بسته شده است. هنگامی که دستگاه روشن می شود، فرش از یک طرف به داخل آن هدایت می شود. ابتدا توسط برسهای مخصوص پرز فرش شانه می شود تا از حالت نمدی و خوابیده خارج شده و بلند گردد. سپس توسط ریل های مخصوصی فرش به میان محورهای گفته شده هدایت می شود. محورهای مذکور به علت گردش سریع به دور محور طولی، تسمه های برزنتی یا پلاستیکی را به صورت مکرر به پشت و روی فرش می کوبند.

با توجه به این که پرزهای فرش توسط برس ها حالت ایستاده یافته اند ذرات گردوغبار به راحتی از درون آنها خارج می شوند. به این ترتیب تمام فرش از یک طرف وارد غبارگیری شده و از طرف دیگر خارج می گردد.

خاک گیری فرش قبل از شستشو و در طول شستشو انجام می شود و دور برس غلطکتی برحسب نو و کهنه بودن و یا ضخامت فرش تنظیم شده و ضرب دستگاه حتی الامقدور نباید محکم باشد.
در مورد فرشهای قدیمی و رفو شده باید دقت شود تا آسیب جدی به فرش وارد نشود، زیرا با ضربات شدید در این دستگاه ممکن است فرش دوباره پاره شود و نیاز به ترمیم مجدد باشد.

ب- خاک گیری فرش با دستگاه مکنده :

گرد و غبار قالی های کهنه بوسیله برس یا جاروی نرمی در جهت خواب فرش جارو شده و بوسیله دستگاه مکنده جمع آوری می شود. در این حال باید شدت مکثی دستگاه برحسب نو و کهنه بودن و یا ضخامت فرش بنحوی تنظیم شود که ضمن خارج کردن گرد و غبار و کثافات از فرش باعث کنده شدن الیاف و پرزهای فرش نشود.

نکته: هنگام تمیز کردن قالبهای کهنه باید نسبت به « خواب» قالی توجه مخصوص مبذول گردد، چرا که بهم خوردگی و آشفتگی در خواب قالی پیدا شود « بافت قالی » تغییر شکل می یابد و سبب پخش شدن اشعه انعکاسی می گردد، در چنین حالتی قالی « بدنما » شده و لکه دار جلوه گر می شود.

ج- دستگاه های جدید خاک گیری :

در طی سالهای اخیر در ساخت دستگاه های خاک گیری فرش پیشرفت جدیدی به وجود آمده است. دستگاه های جدید خاک گیری از بازده بالایی برخوردارند و می توان در زمان کوتاه تری تعداد زیادی فرش را غبارگیری نمود.

این دستگاه در واقع گردونه ی بزرگی است متشکل از یک استوانه بزرگ توری شکل، که در درون اتاقک بزرگتری قرار دارد. گردونه متحرک از میله های فلزی ساخته شده است و تا حدودی شبیه ماشین های لباسشویی عمل می نماید. اتاقک این دستگاه دارای در بزرگی است که پس از قراردادن تعداد مشخصی فرش ( برمبنای گنجایش دستگاه ) داخل آن، بسته می شود. سپس گردونه داخل دستگاه به حرکت درآمده و با سرعت به دور خود می چرخد . فرشها براثر حرکت دورانی از پایین به بالای گردونه و بالعکس حرکت کرده و براثر آن گردو خاک آن کاملاً گرفته می شود. گردوغبار خارج شده از فرش توسط کانال مکش هوا که زیر اتاقک قرار دارد از میان میله های گردونه خارج شده و بوسیله کانال در یک جا انبار می گردد. گاه امتداد این کانال به درون حوضچه های آب است تا از آلودگی هوا نیز کاسته شود و هر از گاهی آب حوضچه تخلیه می شود.

نکته: در صورت استفاده از ماشین های خاک گیری فرش جدید نیز بازهم باید ابتدا قالی های کهنه و قدیمی را شناسایی نمود. زیرا براثر حرکت مداوم قالبها در درون دستگاه ممکن است صدماتی جدی به فرش وارد گردد. گرچه در این دستگاه نسبت به دستگاههای قدیمی حفاظت فرش بیشتر است و صدمه کمتری به آن وارد می گردد.

بازرسی فرش :

اگر می خواهید  خاک گیری فرشتان را دیگری انجام دهد می توانید آن را به یک قالیشویی در تهران بسپارید.در قالیشویی ها  پس از انجام خاک گیری فرش، قبل از شستشو، فرش روی زمین گسترده می شود و از نظر وجود لکه، سوراخ و پوسیدگی بررسی می شود تا از ایجاد خسارت احتمالی در حین مراحل شستشو جلوگیری نمایند.گلیم بافی و ریشه ها را قبل از شستشو بازدید کرده و ریشه ها را کاملاً از هم جدا نموده و در صورت لزوم مجدداً انتهای ریشه ها را به صورت دسته های جدا می بندند.امیدواریم که مقاله خاک گیری فرش مورد استفاده ی شما قرار گرفته باشد.

کیفیت، تخصص ماست.

فرش ها را در سال چند بار باید بشوییم؟کم تر از یکبار یا بیشتر؟

شستشوی فرش در منزل

امتیاز دهی
  • کیفیت دستگاه های خاک گیری فرش
  • کیفیت خاک گیری توسط قالیشویی نائین
به طور کلی
4.5
سایت قالیشویی نائین، بهترین قالیشویی آنلاین راه اندازی شد.
سایت قالیشویی نائین، بهترین قالیشویی آنلاین راه اندازی شد.
شستشوی فرش در منزل
شستشوی فرش در منزل

پست های مرتبط

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

Fill out this field
Fill out this field
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.

*

code

فهرست